W ostatnich tygodniach media coraz częściej zwracają uwagę na galopujące ceny żywności. Jak na światowe standardy jesteśmy społeczeństwem bogatym i przy wydatkach na żywność na poziomie ok. 25% budżetu przeciętnego Polaka, wzrost cen ryżu czy pszenicy szczególnie nas nie martwi. Z pewnością nie bardziej niż wzrost cen nośników energii czy paliw. Mimo, że drożejąca mocno żywność ma dotkliwe skutki dla połowy ludności świata, w mediach ten temat obecny jest rzadziej niż biust Dody.

Ludność Afryki, Indii czy Bangladeszu jest zbyt nieuchwytna w swym ogromie oraz psychologicznym i geograficznym oddaleniu byśmy się nią przejmowali. A jest czym – wysokie ceny w wielu biednych krajach pchają zdesperowanych ludzi do zbiorowych protestów. Do zamieszek dochodzi w Afryce Środkowej i Zachodniej, Meksyku, Egipcie, Jemenie i wielu innych państwach. Krzywym grymasem losu jest niedobór żywności w Uzbekistanie i Kazachstanie – krajach które w kanały irygacyjne wpuściły pół Morza Aralskiego. Klęska suszy w takich krajach jak Australia (efekt cieplarniany) czy problemy z dostępem do żywności w Argentynie czyli w krajach będących dotąd jej wielkimi eksporterami tez nie nastrajają optymistycznie. Dodajmy do tego efekt cieplarniany sprawiający, że wiele terenów uprawnych stepowieje, a stepy zamieniają się w pustynie i mamy receptę na długie lata niedoborów. Odpowiedz podaży na wyższe ceny powinna być umiarkowana również z powodu zaporowych cel eksportowych, które mogą wprowadzić kraje będące eksporterami żywności (np największy producent ryżu - Tajlandia).

Od niedawna mamy też zwiększone zapotrzebowanie na niektóre produkty żywnościowe ze strony przemysłu. Rządowe subwencje w USA sprawiły, że w 2007r. na produkcję etanolu przeznaczono blisko 20% zebranej kukurydzy. Efekt substytucji sprawia, że w konsekwencji rosną ceny innych zbóż. Sytuacje od strony podażowej pogarszają tez topniejące rezerwy zboża, które spadły do poziomu najniższego w historii.

A popyt rośnie. Indie i Chiny to ponad 2mld ludzi, którzy chcą jeść więcej i lepiej. Przykładowo, wzrost ceny oleju sojowego o 100% od początku 2007r. to głównie zasługa Chin, które zwiększają jego import w tempie 15% rocznie. Jeśli Chiny zaczną gromadzić rezerwy zbóż, które jak dotąd głównie eksportują, obecna cena pszenicy (12 USD za buszel vs 3 USD w 2005r.) może być tylko przystankiem w wieloletnim trendzie wzrostowym.

Ponieważ jednak ta rubryka ma być o inwestowaniu to kilka słów o dostępnych instrumentach które pozwolą zarobić na dalszym wzroście cen żywności. Po pierwsze mamy kontrakty futures na kilkanaście produktów żywnościowych notowanych na amerykańskim CBOT. Problem polega na tym ze wartość kontraktu jest zbyt duża dla typowego gracza (ok 10mln). Alternatywą są oferowane w Polsce produkty strukturyzowane bazujące na produktach żywnościowych, kontrakty różnic kursowych (instrumenty zbliżone do futures, jednak o niższej wartości) lub spółki-producenci żywności lub nawozów. Jakkolwiek do tematu się nie przymierzać trzeba mieć na uwadze fakt, że nawet w najmocniejszych fundamentalnie trendach następują korekty. Szum medialny, który ostatnio zrobił się wokół drożejącej żywności i urwanie się cen z hiperboli na takich rynkach jak pszenica czy soja mogą zapowiadać dłuższy postój notowań na nowych poziomach, podczas którego warto wypatrywać dogodnych momentów do wejścia.

Byk panuje na rynku żywności zaledwie od roku-dwóch, po 30 latach stabilizacji cen. Po tak długim postoju w boksie zwierz może być narowisty i najważniejsze by nie dać mu się zrzucić z grzbietu. Moją dewizą jest "lepiej mało zarobić niż dużo stracić" dlatego zająłbym pozycję zdolną wytrzymać 20-30% spadku cen, byle pozostać na rynku, który wygląda bardzo obiecująco przynajmniej na kilka najbliższych lat.